นิทานเลโอนาร์โด ดา วินซี

จากบทความ  
จาก พิน็อคคิโอ ถึง ไหม
หนึ่งทศวรรษของวรรณกรรมอิตาลี

พิมพ์ครั้งแรกใน ‘บุษบาบรรณ’ รวมบทความทางวิชาการ และบทแปลวรรณกรรมตะวันตก
พวงคราม พันธ์บูรณะ(บรรณาธิการ) กรุงเทพฯ : ภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย 2544
ข้อมูล :สำนักพิมพ์ผีเสื้อ   
 
*****************************************************
             โลกรู้จักเลโอนาร์โด ดา วินชี (Leonardo da Vinci ค.ศ.1452-1519) ในฐานะจิตรกรเอกชาวอิตาลีผู้วาดภาพ โมนาลิซา (Mona Lisa) และอาหารมื้อสุดท้าย (The Last Supper) และในฐานะอัจฉริยะแห่งยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาผู้รอบรู้ศาสตร์แขนงต่างๆ ทั้งด้านวิศวกรรม กายวิภาค พฤกษศาตร์ คณิตศาสตร์ ฯลฯ น้อยคนนักที่จะรู้ว่าความสามารถในการประพันธ์ของเลโอนาร์โด ดา วินชี มิได้ยิ่งหย่อนกว่าอัจฉริยภาพด้านอื่นของเขาเลย ผู้ที่ทำให้ผู้อ่านชาวไทยตระหนักถึงความจริงข้อนี้คือ ดารณี เมืองมา ผู้แปล นิทานของ เลโอนาร์โด เป็นฉบับแรก

            นิทานเลโอนาร์โด ดา วินซี ฉบับแรกแปลจากต้นฉบับภาษาฝรั่งเศส ชื่อ Fables et légendes de Léonard de Vinci พิมพ์ใน พ.ศ. ๒๕๔๐ โดยสำนักพิมพ์ดอกหญ้า ผู้แปลเล่าถึงความเป็นมาของการแปลหนังสือเล่มนี้ว่า ได้มีโอกาสอ่านต้นฉบับภาษาฝรั่งเศสที่ศูนย์นักแปลวรรณกรรมที่เมืองอาร์ล ประเทศฝรั่งเศส เมื่อได้ไปทำงานแปลวรรณกรรมฝรั่งเศสที่สถานที่แห่งนี้ รู้สึกทึ่งและชื่นชมความสามารถของเลโอนาร์โด ดา วินชี จึงอยากให้ผู้อ่านชาวไทยได้มีโอกาสอ่านเรื่องนี้ และรู้จักจิตรกรผู้นี้ในฐานะนักเขียนด้วย

            นิทานเลโอนาร์โด ดา วินชี ชื่อเดิมในภาษาอิตาลีคือ Favole e Leggende เป็นนิทานสั้นๆ แบบนิทานอีสป เล่าเรื่องของสรรพสิ่งในธรรมชาติ ทั้งสัตว์ พืช และสิ่งต่างๆ รอบตัว (เช่นกระดาษ เปลวไฟ) โดยนำธรรมชาติของสิ่งเหล่านั้นมาผูกเป็นเรื่องราวและสรุปเป็นข้อคิดไว้ท้ายเรื่องดังเช่นเรื่องแมงมุมกับตัวต่อ

                        “จะมีอะไรธรรมดาไปกว่าแมงมุมที่ชอบกินแมลงวันล่ะ มันเริ่มขึงใยของมันโดยยึดไว้กับกิ่งไม้เล็กๆ สองกิ่ง แล้วเดินไขว้ไปมาจนสานใยแมงมุมได้ถี่มาก พอทำเสร็จแล้วมันก็แอบซ่อนอยู่ใต้ใบไม้
            ในไม่ช้า แมลงวันตัวหนึ่งก็หลุดเข้าไปในกับดักใยแมงมุมและถูกเขมือบกินอย่างรวดเร็ว ต่อตัวหนึ่งตกลงไปในกับดักด้วยแต่มันมีเหล็กในอันตราย จึงแทงแมงมุมทรยศจนตาย
            คนทรยศจะถูกลงโทษไม่ช้าก็เร็ว

            โดยรูปเล่ม นิทานฉบับนี้ดึงดูดความสนใจด้วยสีสันสดใส ภาพปกและภาพประกอบฝีมือ นริศรา เพียรวิมังสา ภาพปกหน้าสื่อให้เห็นชัดเจนถึงเนื้อหาในเล่ม เป็นภาพลีโอนาร์โดท่ามกลางธรรมชาติ ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของนิทานชุดนี้ ส่วนปกหลังเป็นภาพหน้าหนึ่งจากสมุดบันทึกของเลโอนาร์โดที่เขียนจากหลังมาหน้า ประกอบภาพร่างกายวิภาคมนุษย์ พร้อมทั้งภาพเลโอนาร์โดที่เขาเป็นผู้วาดภาพเอง ทั้งปกหน้าและหลัง จึงบ่งบอกได้เป็นอย่างดีถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ และศิลปะที่ปรากฏในผลงานสร้างสรรค์ของศิลปินเอกผู้นี้

            นิทานเลโอนาร์โด ดา วินซี น่าจะประสบความสำเร็จในหมู่นักอ่านพอสมควร ใน พ.ศ.๒๕๔๒ จึงมาการพิมพ์นิทานเลโอนาร์โด ดา วินชี ๒ โดยสำนักพิมพ์ดับเบิ้ลนายน์ พริ้นติ้ง จำกัด โดยมีวัชรินทร์ อำพัน เป็นผู้เรียบเรียง และกนกแข เนตรเจริญ เป็นบรรณาธิการ นิทานเลโอนาร์โด ดา วินชี ๒ เล่มมีลักษณะรูปเล่มที่เหมือนกัน แต่ฉบับหลังสมบูรณ์กว่า เพราะมีภาพประกอบทุกเรื่องอย่างสวยงามและมีบทกล่าวนำของ อิวาเบล ควิกลี และคำนำของ บรูโน นาร์ดินี บทกล่าวนำกล่าวถึงสมุดบันทึกของเลโอนาร์โด ซึ่งเป็นที่รวมของข้อเขียนและภาพร่างจากการสังเกตธรรมชาติอย่างละเอียดละออของเลโอนาร์โดและความเป็นจริงที่เขาค้นพบเกี่ยวกับสรรพสิ่งทั้งหลายในธรรมชาตินี้เองที่นำเขาไปสู่จินตนาการที่แปรเปลี่ยนไปเป็นสิ่งประดิษฐ์ต่างๆ และงานเขียนในรูปของนิทาน ส่วนคำนำนั้น กล่าวถึงความเป็นมาของข้อเขียนของเลโอนาร์โด ซึ่ง ฌอง ปอล ริชเตอร์ ได้รวบรวมตีพิมพ์ที่ลอนดอนใน ค.ศ.๑๘๘๓

            อย่างไรก็ดี นิทานเลโอนาร์โด ดา วินซี ๒ นี้มิได้ระบุว่าแปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษฉบับใด แต่น่าสังเกตว่าเป็นเรื่องของสัตว์ชนิดต่างๆ เพียงอย่างเดียวเท่านั้น และไม่มีข้อคิดท้ายเรื่องเหมือนใน นิทานเลโอนาร์โด ดา วินชี สัตว์เหล่านี้ผิดแผกแตกต่างกันไป บ้างก็น่าตลก บ้างก็น่าเศร้า บ้างก็ชวนให้พิศวง แต่อิซาเบล ควิกลีมองว่า สิ่งสำคัญมิใช่อยู่ที่ว่าสัตว์ใดต่างจากสัตว์อื่นอย่างไร แต่เป็น“การสังเกตสัตว์” เหล่านี้ต่างหากที่สำคัญ เพราะเป็นการสังเกตอย่างพินิจพิจารณา “โดยศิลปินและนักคิดผู้หนึ่ง ซึ่งมองเห็นว่า แก่นสารทั้งหลายของชีวิตเป็นหนึ่งเดียว เขาเป็นผู้ซึ่งปราถนาที่จะรวมโลกแห่งความจริงกับโลกแห่งความพิศวง หรือโลกแห่งความคิดกับโลกแห่งจินตนาการ รวมทั้งสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นและธรรมชาติให้เป็นหนึ่งเดียว”

            นิทานเลโอนาร์โด ดา วินซี เป็นนิทานแบบขนบนิยมที่มีต้นแบบจากอีสปและนักเล่านิทานสมัยโบราณ เป็นนิทานที่ได้รับแรงบันดาลใจจากธรรมชาติ

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: