โลกธรรม8

บอรด์ธรรมะวัดประยุรวงศาวาส
 
"โลกธรรม 8" หมายถึง เรื่องของโลกซึ่งมีอยู่ประจำกับชีวิต สังคมและโลกของมนุษย์ เป็นความจริงที่ทุกคนต้องประสบด้วยกันทั้งนั้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะชอบหรือไม่ชอบก็ตาม อยู่ที่ว่า ใครจะประสบมาก หรือประสบน้อยช้าหรือเร็วกว่ากัน

โลกธรรม แบ่งออกเป็น 8 ชนิด จำแนกออกเป็น 2 ฝ่ายควบคู่กัน ซึ่งมีความหมายตรงข้ามกัน คือ ฝ่ายอิฏฐารมณ์ อารมณ์ที่น่าปรารถนาและฝ่ายอนิฏฐารมณ์ อารมณ์ที่ไม่น่าปรารถนา ดังนี้

โลกธรรมฝ่ายอิฏฐารมณ์ คือ ฝ่ายที่มนุษย์พอใจมี 4 เรื่อง คือ

1. ได้ลาภ หมายความว่า ได้ผลประโยชน์ ได้ทรัพย์สินเงินทอง ได้บ้านเรือนหรือที่สวน ไร่นา

2. ได้ยศ หมายความว่า ได้รับแต่งตั้งให้มีฐานันดรสูงขึ้น ได้ตำแหน่ง ได้อำนาจเป็นใหญ่เป็นโต

3. ได้รับสรรเสริญ คือ ได้ยิน ได้ฟัง คำสรรเสริญคำชมเชย คำยกยอ

4. ได้สุข คือ ได้ความสบายกาย สบายใจ ได้ความเบิกบาน ร่าเริง ได้ความบันเทิงใจ

โลกธรรมฝ่ายอนิฏฐารมณ์ คือ ฝ่ายที่มนุษย์ไม่พอใจมี 4 เรื่อง คือ

1. เสียลาภ หมายความว่า ลาภที่ได้มาแล้วเสียไป

2. เสื่อมยศ หมายถึง ถูกลดความเป็นใหญ่ ถูกถอดออกจากตำแหน่ง ถูกถอดอำนาจ

3. ถูกนินทา หมายถึง ถูกตำหนิติเตียนว่าไม่ดี ถูกผู้อื่นพูดถึง ความไม่ดีของเราในที่ลับหลังเรียกว่าถูกนินทา

4. ตกทุกข์ คือ ได้รับความทุกข์ทรมานกายทรมานใจ

ทุกสิ่งทุกอย่างในโลกนี้ ไม่มีอะไรเที่ยง ไม่มีอะไรแน่นอน ไม่มีอะไรเป็นตัวของเราเอง ไม่มีใครในโลกนี้จะพบแต่ความสมหวังตลอดชีวิต จะต้องพบกับคำว่าผิดหวังบ้าง

ผู้มีปัญญาได้รับการศึกษาอบรมมาอย่างดีแล้ว พึงทำใจเอาไว้กลางๆ ว่า มีคนนินทา ก็ต้องมีคนสรรเสริญ มีสุขก็ต้องมีทุกข์ มีลาภย่อมเสื่อมลาภ มียศก็ย่อมเสื่อมยศ หากเราหวังอะไรเกินเหตุ เมื่อเวลาเราผิดหวัง ไม่สมหวัง ให้ทำใจไว้ว่านั่นคือโลกธรรมทั้ง 8 คือ มีได้ก็ต้องเสื่อมได้ เป็นของธรรมดาในโลกนี้ ไม่ว่าสัตว์หรือบุคคลใด ก็ย่อมหนีสิ่งเหล่านี้ไปไม่พ้น เมื่อเกิดมาเป็นมนุษย์ ก็ย่อมหนีสิ่งเหล่านี้ไปไม่พ้นอย่างแน่นอน เพราะเมื่อไม่สมปรารถนาที่ตัวเองคิดไว้ จะได้ไม่ต้องมานั่งเสียอกเสียใจ รำพึงรำพันกับตัวเองถึงความไม่สมหวัง จะได้ไม่ต้องเป็นทุกข์มาก

เพราะฉะนั้น จงใช้สติปัญญาหมั่นพิจารณาอยู่เนืองๆ ว่า สิ่งใดมีเกิดขึ้น ก็ต้องมีเสื่อมไปเป็นของธรรมดา เหมือนโลกธรรมทั้ง 8 ประการ เราเกิดมาเป็นมนุษย์ ทุกคนจะต้องตกอยู่ในโลกธรรม 8 กันถ้วนหน้า จะได้ไม่ต้องเศร้าโศกเสียใจเป็นทุกข์ สามารถดำรงชีวิตอยู่ในโลกนี้อย่างเป็นสุข

Advertisements

2 responses to this post.

  1. Posted by ธนิตา on ธันวาคม 23, 2008 at 7:39 pm

    ******************************ในช่วงวัยทีน งุนงงกับสภาพครอบครัวที่แตกแยก ทะเลาะเบาะแว้ง อยากหลีกหนีไปจากครอบครัว เพราะบ้านไม่อบอุ่นเหมือนเก่าในช่วงวัยเรียน วัยรุ่นตอนปลาย ไร้หางเสือไร้ทิศทาง อ้างว้าง เดียวดาย ทั้งที่มีครอบครัวแวดล้อม ทั้งยังหวาดระแวงอายไม่กล้าคบใคร เพราะกลัวผิดหวังในช่วงวัยเริ่มทำงาน สนุกสนานเพลิดเพลินกับงานกับเพื่อนใหม่ จนลืมทุกข์เก่าๆ ไปได้บ้างในช่วงวัยทำงาน ได้ราว 10 กว่าปี ได้คิดทบทวนและเข้าใจพ่อแม่มากขึ้นต่อมาอีก ราว 10 ปี เป็นช่วงบั้นปลายชีวิตของพ่อแม่ ได้เข้าไปคลุกคลีดูแลใกล้ชิด ได้พูดได้คุยกับพ่อแม่มากขึ้น ก็จึงเริ่มเข้าใจความเป็นมาเป็นไปของความเปลี่ยนแปลงที่เกิดกับพ่อแม่และครอบครัวของเราทั้งหมดล้วนเกิดจาก โลกธรรม 8 ทั้งสิ้นมีลาภ เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ สุข ทุกข์ สรรเสริญ นินทาเมื่อพ่อแม่อยู่ในช่วงทำอะไรก็สำเร็จ มีชื่อเสียงเงินทอง เพื่อนฝูงที่เหลวไหลก็เข้ามา จิตใจก็เหลิงลอยลมนึกคิดที่จะทำอะไรตามแต่ใจจะคว้าไขว่โดยไม่กลัวว่าจะนำพาครอบครัวไปสู่หุบเหว เพราะคิดว่ายังไงก็แก้ไขได้ ยังไงก็ไม่เกินกำลัง แต่เมื่อคนเปลี่ยน เงื่อนไขความสัมพันธ์เปลี่ยน อารมณ์และความคิดก็เปลี่ยน ในที่สุดก็ร้าวรานใจต่อกัน แกล้งทำร้ายกัน เอาชนะกัน (เธอรักลูกมากแต่เธอทำฉันเจ็บปวด..ฉันก็จะเอาลูกไปอยู่กับฉันซึ่งพวกเขาจะไม่อยู่กับเธอตลอดไป)…ทั้งหมดจึงมีผลเป็นลูกโซ่ไปถึงลูกนั่นเอง..เศร้าใจ สงสารทั้งพ่อและแม่ …..แต่ก็ดีใจที่ได้เข้าใจ..รู้สึกโชคดีที่มีโอกาสได้เข้าใจ..รู้สึกขอบใจบทเรียนในชีวิตนี้จากบทบาทของพ่อแม่ที่เราได้เรียนรู้ ดีใจที่ได้ตอบโจทย์ชีวิตนี้โดยถูกต้อง…มีทุกข์ รู้จักทุกข์ ก็เกิดสติ เกิดปัญญา และวางเฉยในทุกข์ที่เกิดขึ้นได้เช่นนี้เอง..นี่คือประโยชน์ของโลกธรรม8….

    ตอบกลับ

  2. ขอบคุณ

    ตอบกลับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: