ทศพิธราชธรรมคือธรรมของผู้นำเพื่อสร้างความพอใจแก่ผู้คน

อ่านรายละเอียด ทศพิธราชธรรม
อ่านคำตอบในกระทู้ธรรมที่
และ จะได้อ่าน ธรรมนูญชีวิต ของ พระพรหมณ์คุณาภรณ์ด้วย ที่นี่เลย
๗. คนผู้นำรัฐ (พระมหากษัตริย์ หรือผู้ปกครองบ้านเมือง)

ท่านผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ผุ้นำ และผู้ปกครองรัฐ ตั้งต้นแต่พระเจ้าจักรพรรดิ พระมหากษัตริย์ ตลอดจนนักปกครองโดยทั่วไป มีหลักธรรมที่เป็นคุณสมบัติ และเป็นข้อปฏิบัติ ดังนี้


ก. ทรงทศพิธราชธรรม คือ มีคุณธรรมของผู้ปกครอง หรือ ราชธรรม (ธรรมของพระราชา) ๑๐ ประการ ดังนี้

          ๑. ทานห้ปันช่วยประชา คือบำเพ็ญตนเป็นผู้ให้ โดยมุ่งปกครองหรือทำงานเพื่อให้เขาได้ มิใช่เพื่อจะเอาจากเขา เอาใจใส่อำนวยบริการ จัดสรรความสงเคราะห์ อนุเคราะห์ ให้ประชาราษฎร์ ได้รับประโยชน์สุข ความสะดวกปลอดภัย ตลอดจนให้ความช่วยเหลือแก่ผู้เดือดร้อนประสบทุกข์และให้ความสนับสนุนแก่คนทำความดี
          ๒. ศีล รักษาความสุจริต คือ ประพฤติดีงาม สำรวมกายและวจีทวารประกอบแต่การสุจริต รักษากิตติคุณ ประพฤติให้ควรเป็นตัวอย่างและเป็นที่เคารพนับถือของประชาราษฎร์ มิให้มีข้อที่ผู้ใดจะดูแคลน
          ๓. ปริจจาคะ บำเพ็ญกิจด้วยเสียสละ คือ สามารถเสียสละความสุขสำราญ เป็นต้น ตลอดจนชีวิตของตนได้ เพื่อประโยชน์สุขขอางประชาชนและความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง
          ๔. อาชชวะ ปฏิบัติภาระดายซื่อตรง คือ ซื่อตรงทรงสัตย์ไร้มารยา ปฏิบัติภารกิจโดยสุจริจ มีความจริงใจ ไม่หลอกลวงประชาชน
          ๕. มัททวะ ทรงความอ่อนโยนเข้าถึงคน คือ มีอัธยาศัย ไม่เย่อหยิ่งหยาบคายการด้างถือองค์ มีความงามสง่าเกิดแต่ท่วงทีกริยาสุภาพนุ่มนวลละมุนละไม ควรได้ความรักภักดี แต่มิขาดยำเกรง
          ๖. ตปะ พ้นมัวเมาด้วยเผากิเลส คือ แผดเผากิเลสตัณหา มิให้เข้ามาครอบงำจิต ระงับยับยั้งข่มใจได้ ไม่หลงใหลหมกมุ่นในความสุขสำราญและการปรนเปรอ มีความเป็น
          ๗. อักโกธะ ถือเหตุผลไม่โกรธา คือ ไม่เกรี้ยวกราด ไม่วินิจฉัยความและกระทำการด้วยอำนาจความโกรธ มีเมตตา ประจำใจไว้ระงับความเคืองขุ่นวินิจฉัยความและการทำการด้วยจิตอันสุขุมราบเรียบตามธรรม
          ๘. อวิหิงสา มีอหิงสานำร่มเย็น คือ ไม่หลงระเริงอำนาจ ไม่บีบคั้นกดขี่มีความกรุณา ไม่หาเหตุเบียดเบียนลงโทษอาชญาแก่ประชาราษฎร์ผู้ใดด้วย
          ๙. ขันติ ชำนะเข็ญด้วยขันติ คือ อดทนต่องานที่ตรากตรำ อดทนต่อความเหนื่อยยาก ถึงจะลำบากกายน่าเหนื่อยหน่ายเพียรไร ก็ไม่ท้อถอยถึงจะถูกยั่วถูกยันด้วยถ่อยคำเสียดสีถากถางอย่างใด ก็ไม่หมดกำลังใจไม่ยอมละทิ้งกิจกรณีย์ที่บำเพ็ญโดยชอบธรรม
          ๑๐. อวิโรธนะ มิปฏิบัติคลาดจากธรรม คือ ประพฤติมิให้ผิดจากประศาสนธรรม อันถือประโยชน์สุขความดีงามของรัฐและราษฎร์เป็นที่ตั้งอันใดประชาราษฎร์ ปรารถนาโดยชอบธรรม ก็ไม่ขัดขืน การใดจะเป็นไปโดยชอบธรรม เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน ก็ไม่ขัดขวาง วางองค์เป็นหลักหนักแน่นในธรรม คงที่ไม่มีความเอนเอียงหวั่นไหว เพราะถ้อยคำดีร้ายลาภสักการะหรืออิฏฐารมณ์อนิฏฐารมณ์ใด ๆ สถิตมั่นในธรรม ทั้งส่วนยุติธรรม คือ ความเที่ยงธรรม ก็ดี นิติธรรม คือ ระเบียบแบบแผนหลักการปกครอง ตลอดจนขนมธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม ก็ดี ไม่ประพฤติให้เคลื่อนคลาดวิบัติไป

Advertisements

3 responses to this post.

  1. Posted by ธนิตา on กรกฎาคม 13, 2009 at 7:52 pm

    ทรงทศพิธราชธรรม คือ มีคุณธรรมของผู้ปกครอง ให้ปันช่วยประชา รักษาความสุจริต บำเพ็ญกิจด้วยเสียสละ ปฏิบัติภาระด้วยซื่อตรง ทรงความอ่อนโยนเข้าถึงคน พ้นมัวเมาด้วยเผากิเลส ถือเหตุผลไม่โกรธา มีอหิงสานำร่มเย็น ชำนะเข็ญด้วยขันติ มิปฏิบัติคลาดจากธรรม อ่าน ธรรมนูญชีวิต ของ พระพรหมณ์คุณาภรณ์ ได้ที่นี่http://www.dhammathai.org/book/dhammanoon04.php

    ตอบกลับ

  2. ดูที่ลิงค์นี้ http://www.dhammajak.net/ratchathum/rat01.htm

    ทศพิธราชธรรม

    จาก
    บทโทรทัศน์เฉลิมพระเกียรติ

    พระบาทสมเด็จพระภูมิพลมหาราช
    เนื่องในมหามงคลสมัยเฉลิมพระชนพรรษา ๕ รอบ
    วันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๐

    โดย
    น.ส. วันเพ็ญ เซ็นตระกูล

    ฉบับได้รับรางวัลสื่อมวลชนดีเด่นเพื่อเยาวชน
    ประจำปี ๒๕๒๙ – ๒๕๓๐
    ประเภทภาพยนตร์ข่าวและสารคดี

    ตอบกลับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: