กลอนแปดสุภาพ – ฉันทลักษณ์

กลอนแปดสุภาพ ; ฉันทลักษณ์

กลอนแปด

กลอนแปดคณะหนึ่ง จะมี  4 วรรค ทุกวรรคมีแปดคำ

วรรคแรก เรียกว่า วรรคสดับ
วรรคสอง เรียกว่า วรรครับ
วรรคสาม เรียกว่า วรรครอง
วรรคสี่ เรียกว่า วรรคส่ง

อ่านเป็นสามตอนในทุกวรรค สามคำ สองคำ และสามคำ ทั้งมีกำหนดสัมผัสด้วย

กลอนแปดนั้นไม่บังคับวรรณยุกต์ บังคับแต่รูปสระ

กลอนแปดสุภาพ
ส่วนกลอนแปดสุภาพนั้นเหมือนกลอนแปดทั่วไป แต่จะเพิ่มบังคับรูปวรรณยุกต์ไว้

จะลองเขียนร่างแผนผังดู

๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐      ๐๐๐ ๐๐ ๐๐สุภาพ                   ( วรรคสดับ – วรรครับ )
๐๐๐ ๐๐ ๐๐สุภาพ     ๐๐๐ ๐๐ ๐๐สุภาพ            ( วรรครอง – วรรคส่ง  )
๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐          ๐๐๐ ๐๐ ๐๐สุภาพ               ( วรรคสดับ – วรรครับ  )
๐๐๐ ๐๐ ๐๐สุภาพ     ๐๐๐ ๐๐ ๐๐สุภาพ             ( วรรครอง – วรรคส่ง  )

แต่ทีนี้ไม่มีเครื่องมือให้ใช้ จึงขอยกภาพจากอินเตอร์เนตแล้วปรับเติมนิดหน่อย ดังนี้ค่ะ

คำประพันธ์ ที่ต่อท้ายว่า “สุภาพ” นับว่าเป็นคำประพันธ์ที่แสดงลักษณะเป็นไทยแท้ ด้วยมีข้อบังคับในเรื่อง รูปวรรณยุกต์
ในกลอนสุภาพนอกจากมีบังคับเสียงสระเป็นแบบแผนเช่นกลอนปกติแล้ว ยังบังคับรูปวรรณยุกต์เพิ่ม จึงมีข้อจำกัดทั้งรูปและเสียงวรรณยุกต์

ดังตัวอย่าง :-

             (วรรคสดับ)                                            (วรรครับ)
จะออกปากฝากรักก็ศักดิ์ต่ำ           กลัวจะซ้ำถมทับไม่นับถือ

           (วรรครอง)                                              (วรรคส่ง)
ถึงยามนอนร้อนฤทัยดังไฟฮือ      ชมแต่ชื่อก็ค่อยชื่นทุกคืนวัน

             (วรรคสดับ)                                            (วรรครับ)
เวลาหลับคลับคล้ายไม่วายเว้น     ได้พบเห็นชื่นใจแต่ในฝัน

(วรรคสรอง)                                            (วรรคส่ง)
ขอฝากปากฝากคำที่รำพัน           ให้ทราบขวัญนัยนาด้วยอาวรณ์

ตามธรรมเนียมแต่โบราณนั้นการแต่งกลอนต้องไม่เป็นระลอกทับ ระลอกฉลอง เพราะเป็นแบบที่บกพร่อง

  • ระลอกทับ หมายถึงการมีรูปวรรณยุกต์เอกหรือโทในคำสุดท้ายของวรรครับและวรรครอง
  • ระลอกฉลอง หมายถึงรูปวรรณยุกต์เอกหรือโทในคำสุดท้ายของวรรคส่ง
  • นั่นคือทั้ง วรรครับ วรรครอง และ วรรคส่ง นั้น, คำสุดท้าย ต้องไม่ลงด้วยเสียงวรรณยุกต์เอก หรือ โท
  • ในเรื่องเสียงวรรณยุกต์ที่บังคับ จะเน้นว่าเสียงที่ส่งสัมผัสสระถึงกันทั้งวรรครับ วรรครอง และวรรคส่ง จะต้องไม่ซ้ำเสียงวรรณยุกต์ด้วย ถ้าซ้ำถือว่าไม่เป็นรสกลอน1

การประพันธ์กลอนสุภาพนับเป็นการแสดงไหวพริบปฎิภาณและความแตกฉานในการใช้ภาษาไทยของผู้แต่งให้เด่นชัดยิ่งขึ้น

คำประพันธ์กลอนสุภาพนิยมเล่นกันมากตั้งแต่สมัยอยุธยา จวบจนถึงปัจจุบัน ในต้นรัตนโกสินทร์นั้นงานกลอนสุภาพเด่นชัดในรัชกาลที่ ๒ ซึ่งเฟื่องฟูถึงขนาดมีการแข่งขันต่อกลอนสด กลอนกระทู้ ตลอดรัชสมัยมีผลงานออกมามากมาย เช่น กลอนโขน กลอนนิทาน กลอนละคร กลอนตำราวัดโพธิ์ เป็นต้น บทพระราชนิพนธ์เรื่อง เงาะป่า ก็เกิดขึ้นในยุคนี้ ยังมีกวีท่านอื่นที่มีชื่อเสียง เช่น สุนทรภู่ เป็นต้น และในสมัยรัชกาลที่ ๖ ก็มีปราชญ์กวีทางกลอนสุภาพที่สำคัญหลายท่านเช่นกัน

ทีนี้ก็ลองแต่งดูตามความรู้ที่ได้ ดังนี้  :-

อันกลอนแปด สุภาพ ตามภาพวาด          อ่านสามตอน ระบุกราด ทุกวรรคหนา
วรรคสดับ วรรคแรก ทิ้งฟัดมา …………คำที่สาม หรือห้า วรรครับครัน

คำสุดท้าย วรรครับ ส่งไปปราด ………..วรรครองฟาด คำที่แปด อย่าเหหัน
คำสามหรือ คำห้า วรรคส่งพลัน ……….คำท้ายดั้น วรรคส่ง ส่งต่อไป

อีกอย่าลืม เรื่องเสียง วรรณยุกต์              คำที่แปด กระตุก  สามวรรคไข
รับ-รอง-ส่ง ห่อนรูป แม้เสียงใด ………..วรรณยุกต์ อย่าใส่ บังคับคำ

สามัญสูง สามวรรค เสียงไม่เหมือน          อย่าแชเชือน กลอนสุภาพ ภาพงามขำ
ทั้งสัมผัส สระ อย่างประจำ ……………..เขาจักร่ำ ระบือ ชื่อกลอนดี

สัมผัสใน ควรคง ไว้บ้างเถิด                     เพิ่มไพเราะ ล้ำเลิศ เกิดศักดิ์ศรี
การใช้คำ เลือกใช้ อย่างกวี ……………คำสูงต่ำ เหมาะที่ ไม่ปนเอย.
(ธนิตา รำไพกุล, 14 กรกฎาคม 2552)

เมื่อได้รู้ละเอียดก็เริ่มเร้าใจ ใครนึกสนุกกันละก็มาช่วยกันสร้างสรรค์โดยเร็วพลัน

แก้เสียงวรรณยุกต์ตามคำสอนของครู ส.เชื้อหอม กวีรางวัลพระราชทาน
(วรรคแรกต้องห้ามใช้เสียงสามัญ)
http://www.oknation.net/blog/tomnon/2009/08/06/entry-1

แต่หากมีวรรณยุกต์ในสามวรรค รับ-รอง-ส่ง (วรรคที่ 2-3-4) ก็เป็นกลอนแปดธรรมดา ไม่เรียกกลอนแปดสุภาพ นั้นจะใช่หรือไม่ แต่ละครูต่างไม่ได้บอกไว้แจ้งชัด

เขียนกลอนอย่างไรจึงจะไพเราะ http://www.geocities.com/bot_kawee/prapant.htm


1หนังสือ การประพันธ์โคลงสี่สุภาพ, กรมศิลปากร, กรุงเทพ, พ.ศ. 2548 หน้า 15

——————————-

อ่านต่อ กลอนแปดสุภาพ ; วรรณยุกต์

http://dhanita-rpk.spaces.live.com/?_c11_BlogPart_BlogPart=blogview&_c=BlogPart&partqs=cat%3d%25e0%25b9%2582%25e0%25b8%2584%25e0%25b8%25a5%25e0%25b8%2587%25e0%25b8%2581%25e0%25b8%25a5%25e0%25b8%25ad%25e0%25b8%2599

About these ads

37 responses to this post.

  1. บนเส้นทางอันยาวไกลสายนั้น จะมีเธอมีฉันข้างกันเสมอ อุปสรรคขวางกั้นไม่หวั่นพบเจอ ขอเคียงเธอเสมอหากต้องการดัดแปลงมาครับ ไม่รู้ว่าจะตรงตาม ลักษณะกลอนแปดสุภาพไหมนะครับ ^_^

    ตอบกลับ

  2. Posted by ธนิตา on กรกฎาคม 14, 2009 at 11:56 pm

    ตรงตามลักษณะกลอนแปดสุภาพ แน่แล้วค่ะ :-)

    ตอบกลับ

  3. Posted by ธนิตา on กรกฎาคม 28, 2009 at 9:07 pm

    Q : กลอนของคุณโชคชัยมักลงเสียงท้ายวรรคด้วยเสียงตรี
    อยากทราบว่าดีอย่างไร? รู้สึกว่าเขียนยาก อ่านยาก ไม่เพราะ (หรือว่าอย่างนี้เรียกว่าเพราะก็ไม่ทราบ) ควรนำไปเป็นตัวอย่างสอนเด็กหรือไม่?

    A : เสียงท้ายวรรคของบทกลอนแต่ละวรรค มีข้อกำหนดดังนี้
    1. วรรคแรก หรือ วรรคสดับ ลงเสียงใดก็ได้ไม่มีข้อห้าม แต่บางสำนักแนะนำว่าไม่ควรลงเสียงสามัญบ่อยนัก เพราะจะฟังราบเรียบเกินไป แต่ก็ไม่ใช่ข้อห้ามที่เคร่งครัด
    2. วรรคสอง หรือ วรรครับ ห้ามลงเสียงสามัญหรือเสียงตรี มีข้อแนะนำว่าลงเสียงจัตวาจะไพเราะกว่าเสียงเอกหรือเสียงโท โดยเฉพาะถ้านำไปอ่านทำนองเสนาะ
    3. วรรคสาม หรือ วรรครอง ต้องลงเสียงสามัญหรือเสียงตรีเท่านั้น(ตรงข้ามกับข้อ 2 นั่นเอง)
    4. วรรคสี่ หรือ วรรคส่ง เหมือนวรรคสาม คือ ต้องลงเสียงสามัญหรือเสียงตรีเท่านั้น

    กลอนของผู้ตอบคำถามนี้ มักลงท้ายเสียงวรรคสามและสี่ด้วยเสียงตรี ซึ่งเป็นไปตามข้อกำหนดเรื่องเสียงท้ายวรรคที่อธิบายไว้ข้างต้น จึงไม่ผิดฉันทลักษณ์แต่อย่างใด แต่อาจไม่คุ้นหูคนที่อ่านงานของผู้เขียนท่านอื่นที่มักลงเสียงท้ายวรรคสามและสี่ด้วยเสียงสามัญเป็นส่วนใหญ่

    ลีลากลอนของผู้ตอบอาจมีปัญหาสำหรับการนำไปอ่านออกเสียงเป็นทำนองเสนาะ เพราะหากลงด้วยเสียงสามัญจะเอื้อต่อการทอดเสียงซึ่งต่างจากเสียงตรี โดยเฉพาะเสียงตรีที่สะกดด้วยคำตาย แม่กก แม่กด และแม่กบ (เช่น รัก นก คิด วัด พบ ฟุบ)

    ที่บอกว่าเขียนยากนั้นสำหรับผู้ตอบไม่คิดว่ายาก เพราะเป็นลีลาเฉพาะของตนไปแล้ว คือพอคิดคำมารับ-ส่งสัมผัสในวรรคดังกล่าว มักคิดออกมาเป็นคำที่มีเสียงตรีมากกว่าเสียงสามัญ

    คมทวน คันธนู เคยเขียนแนะนำในหนังสือ “วิเคราะห์วรรณกรรม วิจารณ์วรรณกร” เรื่องเสียงท้ายวรรคกลอนไว้ว่า การลงเสียงตรีในท้ายวรรคสี่(วรรคส่ง)จะทำให้ลีลากลอนสง่าขึ้น

    ที่มา http://www.praphansarn.com/new/c_lift/detail.asp?ID=234

    ตอบกลับ

  4. Posted by ธนิตา on กรกฎาคม 30, 2009 at 5:23 pm

    http://www.kroobannok.com/blog/14627 เหตุที่เรียกขานสุนทรภู่ว่าเป็นบรมครูกวีกลอน

    ตอบกลับ

  5. ไม่รู้เรื่องซีักอย่างอะ

    ตอบกลับ

  6. อ่านยากจังหว่ะ โอ๊ย!!!

    ตอบกลับ

  7. Posted by สุริตา on กรกฎาคม 25, 2011 at 9:30 am

    เนื้อหาสาระดี……..ส่งงานครูได้สบายๆ

    ตอบกลับ

  8. Posted by น้ำฟ้า on พฤศจิกายน 16, 2011 at 8:28 pm

    ดีมากๆค่ะ

    ตอบกลับ

  9. Posted by Karisma Milky Way on พฤษภาคม 18, 2012 at 11:03 pm

    เนื้อหาดีมากเลยค่ะ เอามาลงบ่อยๆนะคะ^_____^

    ตอบกลับ

  10. Posted by ธิดรัตน์ มารักษา on มิถุนายน 13, 2012 at 4:37 pm

    ดีมากมาย

    ตอบกลับ

  11. Posted by อกหักเพราะรักเธอ on กรกฎาคม 21, 2012 at 11:16 pm

    ช่วยด้วย! ไม่ตรงกับที่ครูสั่งให้แต่ง

    ตอบกลับ

  12. ได้รู้เยอะเลย

    ตอบกลับ

  13. คนไทยตอนนี้อ่าน2บรรทัดแล้วT^Tไม่พอรวมสัปดาห์อ่านได้2เล่มเองโห!คนไทยอ่านหน่อย
    อย่าไปเลียนแบบศิริประภานะครับเพราะตอนนี้ประเทศไทยเสียชื่อมากเลย

    ตอบกลับ

  14. และอย่าลืมอ่านหนังสือวันละนิดวันละหน่อยอ่านละซะ7เล่มก็พอจะได้ตามต่างชาติทัน
    (ผมใจดีอยากเห็นประเทศไทยมีชื่อเสียง)(อย่าด่าผมมานะผม)

    ตอบกลับ

  15. และผมขอบคุณมากครับเพราะกลอนแปดที่ให้ผมรู้ว่าบรรทัดละ7 8 9มันใช้ได้ครับแต่ที่ผิดพลาดไปคือ กลอนแปดอย่างเดียวไม่มีกลอนดอกโสนเลยเพราะทำการบ้านจะส่งแว้ว(กรรมทำถึงมัวพิมพ์)

    ตอบกลับ

  16. คำขวัญประจำคติใจ ควรอ่านหนังสือไว้ให้มีความรู้ จะได้สอบติดเข้าโรงเรียนอื่นได้
    ถึงโตแล้วต้องอ่าน เพื่อไทยตามชาวต่างชาติทัน*-*อันนี้คำขวัญนะไม่ใช่กลอน*-*

    ตอบกลับ

  17. ดีมากๆเลยครับ

    ตอบกลับ

  18. แล้วแต่งแบบนี้ล่ะครับครูให้(ออกไปรายงานหน้าชั้นแบบให้เพื่อนฟังแล้วขำอ่ะครับ) ครอบครัวของฉันนั้นมี 4 คน มีเด็กซุกซน 1 คน คือฉัน ชอบกินชอบเล่นอยู่ไปวันวัน ส่งงานไม่ทันครูหั่นไม้เรียว

    ตอบกลับ

  19. กะเพราะดีโย๊ะเบอะ

    ตอบกลับ

  20. โอ้โฮ ยาวแต่ก็ดี คะแนนจะได้เยอะ

    ตอบกลับ

  21. ครบทุกอยากที่หาเลยค่ะ

    ตอบกลับ

  22. สวยมากๆในโลกที่่่่่่่่่่่่่ำสุด
    5555555555555555555555555555555555555555

    ตอบกลับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: